ຄຳນຳ
     ຫລັງຈາກຂຽນ ປື້ມວະລີພາສາໄທ-ອີສານ-ລາວ Thai-Isan-Lao Phrasebook (White Lotus, 2000) ສຳເລັດໃນ ປີ ພ.ສ.2542 ແລ້ວແອ໊ສະກໍ່ ມູນເລີຣູບ (Asger Mollerup) ໄດ້ໃຊ້ເວລາຊ້ວງໜຶ່ງສຶກສາພາສາຜູ້ໄທ ຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນຫລາຍພາສາຊົນເຜົ່າໃນໝູ່ບ້ານແກ່ງນາງ ອຳເພີດົງຫລວງ ຈັງຫວັດມຸກດາຫານທີ່ເຂົ້າ ມາອາໄສຢູ່ດົນເກືອບ 20 ປີ ພາສາຜູ້ໄທໃນບ້ານແກ່ງນາງບາງຄຳຈະຜິດຈາກພາສາຜູ້ໄທບ້ານເຂົາວົງ ກ່ອນມີການແບ່ງເຂດການປົກຄອງໄໝ່ບ້ານແກ່ງນາງເຄີຍເປັນໝູ່ບ້ານໜຶ່ງຂຶ້ນກັບອຳເພີເຂົາວົງ ຈັງຫວັດກາລະສິນ

     ເນື່ອງຈາກຜູ້ຂຽນກຳລັງສຶກສາຫລາຍໂຄງການຈຶ່ງຂະຫຍາຍເວລາສຶກສາພາສາຜູ້ໄທອອກໄປ ເລື້ອຍໆຈົນກະທັງ ວັນທີ 1 ມັງກອນ 2550 ແອ໊ສະກໍ່ໄດ້ແຕ່ງງານກັບສາວຜູ້ໄທ ແລະຍ້າຍເຂົ້າມາຢູ່ ກັບພັນລະຍາຊິ່ງເປັນໝູ່ບ້ານທີ່ເປັນຜູ້ໄທ ແລະມີວັດທະນະທຳດຽວທີ່ບ້ານນາໂກ ອຳເພີກຸສິນາລາຍ ຈັງຫວັດກາລະສິນ ບ່ອນນີ້ເຮັດໃຫ້ແຮງບັນດານໃຈໃນການຂຽນພາສາຜູ້ໄທກັບມາອີກຄັ້ງກັບທັນຍາລັກ ໄຊສຸກມູນເລີຣຸບ

     ໃນລະຍະຕົ້ນປີ 2550 ຜູ້ຂຽນທັງສອງຫຍຸ້ງຍາກກັບວຽກສ່ວນຕົວແຕ່ໃນລະຍະລະດູຝົນນີ້ ທັງສອງເລີ້ມປະຕິປັດງານກັນອີກຄັ້ງໂດຍຂຽນຄູ່ມືການຂຽນພາສາຜູ້ໄທເພາະພາສາຜູ້ໄທຍັງບໍ່ທັນມີ ພາສາຂຽນ ແລະຍັງບໍ່ທັນມີຂໍ່ຕົກລົງເປັນເອກກະພາບກັນໃນຫລັກການຂຽນ

ລັກສະນະຂອງໂຄງການ

     ໃນປີ 2549 ຜູ້ຂຽນທັງສອງໄດ້ລວບລວມລາຍການຄຳໃນພາສາໄທ-ລາວອີສານ ແລະຜູ້ໄທ ຊິ່ງປະກອບດ້ວຍຄຳທີ່ອອກສຽງແຕກຕ່າງກັນໃນແຕ່ລະພາສາ ເຊິ່ນຄຳວ່າ ‘ສວຍ’ ໃນພາສາໄທ ພາສາຜູ້ໄທ ‘ຊັບ’ ພາສາລາວ ‘ງາມ’

     ໂຄງການພາສາຜູ້ໄທມີຄວາມຄ້າຍຄືໜັງສື ພາສາວະລີ ໄທ-ອີສານລາວ ຂ່ອນຂ້າງຫລາຍ ໃນໜັງສືປະກອບດ້ວຍ ວະລີ ລາຍການຄຳ ຫລັກພາສາ ໂດຍມີຫລັກການຂຽນພາສາຜູ້ໄທຄືກັບ ພາສາໄທ ແລະລາວໃນການຂຽນໃຊ້ທັງສອງພະຍັນສະນະ ໄທ ແລະລາວພະຍັນສະນະໄທສຳຫລັບ ພາສາໄທ ແລະພາສາຜູ້ໄທ ພະຍັນສະນະລາວສຳຫລັບພາສາລາວ ແລະພາສາຜູ້ໄທໃນ ສ.ປ.ປ.ລາວ ສຳຫລັບຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງພາສາໄຊ້ IPA (International Phonetic Alphabet ) ໃນການອ່ານ ຂໍ່ມູນທັງໝົດຈະໄດ້ແປເປັນພາສາອັງກິດ ແລະສຽງເປັນພາສາຜູ້ໄທ

     ພາສາຜູ້ໄທກໍ່ຄືກັບພາສາໄທ ແລະພາສາລາວຢູ່ໃນຕະກູນພາສາໄດ-ກະໄດ(Tai-Kadai) ຊົນເຜົ່າ ຜູ້ໄທອາໄສຢູ່ໃນຊຸມຊົນທີ່ມີແວດລ້ອມດ້ວຍຜູ້ຄົນທີ່ໃຊ້ພາສາລາວ ແຕ່ພາສາບໍ່ໄດ້ໄຊ້ພາສາລາວລຸ່ມ ຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທມັກຈະໝາຍເຖິງ ຜູ້ໄທດຳ ຜູ້ໄທຂາວ ຜູ້ຂຽນບາງທ່ານແບ່ງຜູ້ໄທອອກເປັນ 4ກຸ່ມ ມີ ຜູ້ໄທດຳ ຜູ້ໄທຂາວ ຜູ້ໄທແດງ ແລະຜູ້ໄທລາຍ ສ່ວນ 2ກຸ່ມຫລັງສ່ວນໃຫຍ່ອາໄສຢູ່ທາງພາກເໜືອ ຂອງລາວ ແລະຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດວຽດນາມ(ສິບສອງຈຸໄທ ຫລືສິບສອງເຈົ້າໄທ ດຽນບຽນຟູ ແລະເມືອງແຖນ) ຜູ້ຂຽນຍັງເຊື່ອວ່າບ່ອນທີ່ຢູ່ເດິມຂອງພວກເຂົາອາດເປັນບ່ອນດຽວກັນ ແລະເປັນໄປໄດ້ວ່າກຸ່ມຕ່າງໆຂອງຜູ້ໄທອາດເປັນກຸມທີ່ມີຄວາມໃກ້ສິດກັນ ແຕ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນ ຂໍ່ໂຕ້ແຍ້ງກັນ ເຫລົ່ານີ້ຄວນໃຊ້ການປຽບທຽບການອອກສຽງພາສາໃນການແຍກເຊັ່ນໄທດຳມີສະລະ ຄວບແຕ່ພາສາຜູ້ໄທບໍ່ມີ ເຊັ່ນພາສາໄທດຳ ຄຳວ່າ ‘ເມຍ’ ‘ງົວ’ ‘ເໜືອ’ ແຕ່ໃນພາສາຜູ້ໄທ ‘ເມ’ ‘ໂງ’ ‘ເໜີ’ ການສຶກສາປຽບທຽບລະບົບການອອກສຽງວັນນະຍຸດຈະບອກໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນວ່າພາສາມີການ ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງໄດ ແລະຊົນເຜົ່າແຕ່ລະກຸ່ມມີຄວາມສຳພັນກັນແນວໄດ

     ຄຳພາສາໄທເດິມສ່ວນໃຫຍ່ມີພະຍາງດຽວ ເຊັ່ນ ‘ແມ່’ ‘ກິນ’ ‘ນ້ຳ’ ອອກສຽງຄືກັນທັງ3ພາສາ ແຕ່ສຳນຽງອາດແຕກຕ່າງກັນ ເບິ່ງລະບົບການອອກສຽງວັນນະຍຸດ (tonal cards)

     ຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທທີ່ອາໄສຢູ່ທີ່ພາກອີສານໃນປັດຈຸບັນແມ່ນໄດ້ອົບພະຍົກມາຈາກຫລາຍພື້ນທີ່ຈາກ ທາງພາກໃຕ້ຂອງລາວໃນສັດຕະຫວັດທີ19 ຜູ້ໄທແຕ່ລະກຸມຕ່າງບອກວ່າຕົວເອງມີສຳນຽງທີ່ແຕກຕ່າງ ກັນສຳນຽງເຫລົ່ານີ້ເມື່ອໃຊ້ລະບົບສຽງວັນນະຍຸດຈຳແນກສ່ວນໃຫຍ່ແຕກຕ່າງກັນພາສາຜູ້ໄທທາງອິກຝັ່ງ ແມ່ນ້ຳຂອງກໍ່ອາດຈະມີສຳນຽງທີ່ແຕກຕ່າງຄືກັນບາງທີອາດຈະເປັນໄປໄດ້ທີ່ຈະເຊື່ອມໂຍງສຳນຽງທັງ ສອງຝັ່ງຂອງດ້ວຍການໃຊ້ກອງສຽງວັນນະຍຸດປຽບທຽບກັບພາສາຜູ້ໄທໃນພາກອີສານຂອງໄທ

     ສຳນຽງພາສາຜູ້ໄທດັ້ງເດິມແຖວສອງຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງເປັນພາສາທີ່ມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນຫລາຍ ແຕ່ຜູ້ໄທໃນ ສ.ປ.ປ.ລາວ ອາດຈະຍັງໃຊ້ຄຳສັບທີ່ບູຮານ(ດັ້ງເດິມ)ກວ່າໃນປະເທດໄທ

     ການສຶກສາທຳອິດດ້ວຍການເດິນທາງໄປສ້າງຄວາມລຶ້ງເຄີຍກັບບ່ອນທີ່ມີຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທອາໄສຢູ່ທີແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຊິ່ງເປັນແຂວງທີ່ຢູ່ທາງທິດໄຕ້ຂອງລາວ ແລະຢູ່ຄົນລະຝັ່ງຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ ຊິ່ງຈະເລິ້ມໃນຊ້ວງຫລັງຝົນນີ້

     ຫລັງຈາກຮູ້ຈັກກັບຊົນເຜົ່າດີແລ້ວຈະເຊີນກຸ່ມຜູ້ສູງອາຍຸໃນໝູ່ບ້ານ ຜູ້ຊຶ່ງເຫັນຄຸນຄ່າຂອງພາສາ ແລະມີຄວາມຮູ້ໄດ້ຮ່ວມແລກປ່ຽນໃນຄວາມຄືກັນ ແລະແຕກຕ່າງກັນຂອງພາສາຂອງທັງສອງຝັ່ງຂອງ

     ຕອນນີ້ພວກເຮົາກຳລັງສຶກສາກ່ຽວກັບການຮັກສາແບບພື້ນບ້ານຂອງຜູ້ໄທເຊັ່ນໝໍ່ເຍົາ ຢາພື້ນເມືອງ ການນວດ ການຕຳຫູກຜູ້ໄທ ປະຫວັດສາດຜູ້ໄທ ແລະອື່ນໆ ຜູ້ຂຽນໄດ້ໃຫ້ພື້ນທີ່ໃນໜັງສື ເລ່ມນີ້ແກ່ທ່ານໃນການສະເໜີຜົນການສຶກສາດ້ວຍ

     ມີສິ່ງດີໆກ່ຽວກັບພາສາຜູ້ໄທ ທຸກໆທ່ານສາມາດມາຮ່ວມໃຫ້ຄວາມຄິດເຫັນກັບພວກເຮົາໄດ້ ໂຄງການນີ້ຍິນດີຕ້ອນຮັບທຸກທ່ານ ຄືກັນກັບສະພານຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງ ສະຫວັນນະເຂດ-ມຸກດາຫານ ທີ່ເຊຶ່ອມຕໍ່ທັງສອງປະເທດເຂົ້າດ້ວຍກັນ

ລັກສະນະຂອງໂຄງການ